က်န္းမာေရးအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ
(၁) က်န္းမာျခင္း (အဓိပၸာယ္ဖြင္႔ဆိုခ်က္)
ကိုယ္ခႏၶာေရာဂါ ကင္းရွင္းရုံမက စိတ္က်န္းမာရမည္႔အျပင္ လူမႈေရးက႑တြင္လည္း ျပည္႔စံုစြာပါ၀င္ႏုိင္ျခင္း။
(၂) စိတ္က်န္းမာျခင္း (ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔၊ စိတ္က်န္းမာမႈ ကၽြမ္းက်င္မႈေကာ္မတီ၏ အဓိပၸာယ္ဖြင္႔ဆိုခ်က္-
(က) အၾကင္သူသည္ မိမိပတ္၀န္းက်င္ရွိ အက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း။
(ခ) မိမိ၏အတြင္းရွိ ပဋိပကၡဆႏၵမ်ားကို ညီညြတ္မႈရရွိသည္႔တိုင္ေအာင္ ေက်နပ္စြာထိန္းသိမ္းႏုိင္ေသာ အရည္အခ်င္းရွိျခင္း။
(၃) စိတ္က်န္းမာမႈဆိုင္ရာအဂၤါရပ္မ်ား
(က) က႑စံုတြင္ပါ၀င္ႏုိင္ျခင္း
(ခ) သက္ေတာင္႔သက္သာရွိ၍ ေၾကာက္ရြံမႈ၊ ေဒါသျဖစ္မႈ၊ ခ်စ္ခင္မႈ၊
မနာလို၀န္တိုမႈ၊ စိုးရိမ္မႈစေသာ စိတ္ခံစားမႈတို႔၏
ႏွိပ္စက္ျခင္းဒဏ္ကိုမခံရျခင္း။
(ဂ) မိမိကိုယ္ကို အထင္မေသးသကဲ႔သို႔ အထင္လည္းမႀကီးၾကသည္႔အျပင္ မိမိမေပ်ာ႔ကြက္ ဟာကြက္မ်ားကိုလည္း ေကာင္းစြာလက္ခံႏုိင္ျခင္း။
(ဃ) ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ရာတြင္ စိတ္ေက်နပ္မႈရွိ၍ သက္ေတာင္႔သက္သာလုပ္ႏုိင္ကာ သည္းခံႏုိင္စြမ္းစိတ္ရွိသည္႔အျ
ပင္ မိမိ၏မွားကြက္မ်ားကိုပင္ ျပန္၍ေလွာင္ၿပံဳးၿပံဳးႏုိင္ျခင္း။
(င) ခ်စ္ခင္ၾကင္နာေသာစိတ္ရွိသကဲ႔သို႔ အျခားသူမ်ား၏ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈကိုလည္း လက္ခံႏုိင္ျခင္း။
(စ) လူလူခ်င္းဆက္ဆံရာတြင္ ေက်နပ္မႈ၊ ႏွစ္သိမ္႔မႈရွိ၍ ေရရွည္ဆက္ဆံႏုိင္ျခင္း။
(ဆ) အျခားသူမ်ားႏွင္႔ မိမိ၏ မတူညီေသာအယူအဆမ်ားကို ေကာင္းစြာေလးစား၍
အျခားသူမ်ားအေပၚ ေထာက္ထားညွာတာစိတ္ရွိရုံမက မိမိသည္သူမ်ားအတြက္ပါ
တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ေကာင္းစြာသိျခင္း။
(ဇ) ေန႔စဥ္ၾကံဳေတြ႔ေနရေသာ ကိစၥအ၀၀ကို ရင္ဆိုင္ႏုိင္စြမ္းရွိ၍
ေဆာင္ရြက္သမွ် လုပ္ငန္းအားလံုးတြင္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ကိုယ္စြမ္းရွိသမွ်
ဉာဏ္စြမ္းရွိသမွ် ေဆာင္ရြက္ေလ႔ရွိျခင္း။
(စ်) ျဖစ္ႏုိင္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ထားတတ္ကာ မိမိပတ္၀န္းက်င္အား
ေကာင္းမြန္တိုးတက္ရန္ အခြင္႔သာတိုင္း လုပ္ေလ႔ရွိ၍ လိုအပ္ပါက
လိုက္ေလွ်ာက္ရန္ ၀န္မေလးျခင္း။
(ည) ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ႏုိင္ေသာ အရည္အခ်င္းရွိ၍ ေပးအပ္ေသာတာ၀န္ကိုယူရန္
လက္မေႏွး၊ အျခားသူမ်ား၏ အေတြ႔အၾကံဳ အၾကံဉာဏ္မ်ားကို လႈိက္လွဲစြာ
လက္ခံႀကိဳဆို၍ ေပၚေပါက္လာေသာ ျပႆနာမ်ားကို လိုအပ္သလို အသံုးျပဳတတ္ျခင္း။
(၄) စိတ္ေရာဂါႏွင္႔က်န္းမာေရး
(က) ကမၻာအရပ္ရပ္စိတ္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ
လူမ်ဳိးဘာသာ၊ အသားအေရာင္၊ အရြယ္မေရြး ကမၻာသားတို႔၏ (၅) ပိုင္း (၂) ပိုင္း
စိတ္ေရာဂါျဖစ္ပြားျခင္း (သို႔) စိတ္ေရာဂါေၾကာင္႔ မသန္စြမ္းဘ၀သို႔
ေရာက္ေနၾကသည္။ သန္းေပါင္း (၁၂) မွ်ေသာ ကမၻာသူကမၻာသားတို႔သည္
စိတ္ေရာဂါစစ္စစ္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာဂါကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဉာဏ္ရည္ႏွိမ္႔က်ေသာေရာဂါကိုေသာ္လည္းေကာင္း ၊ဦးေႏွာက္ပ်ကယိုယြင္း္စီး၍ ျဖစ္ေပၚေသာ စိတ္ေရာဂါမ်ားကိုေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားေနရသည္ဟု ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႀကီးကဆိုထားသည္။
အေထြေထြေရာဂါကုေဆးရုံမ်ား၊ ျပင္ပလူနာဌာနမ်ား၊ ေဆးေပးခန္းမ်ားသို႔
လာေရာက္ျပသကုသခံေနၾကေသာ လူနာမ်ားထဲမွ (၂၀) ရာခိုင္ႏႈန္းမွ (၃၀)
ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ လူနာတို႔သည္ စိတ္ေရာဂါတစ္မ်ဳိးမဟုတ္တစ္မ်ဳိး
ခံစားေနရသည္ကို ခိုင္လံုေသာသုေတသနမ်ားမွ သိရေပသည္ဟု ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔၏
၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ႏွစ္ပတ္လည္အစီရင္ခံစာတြင္ ထင္ရွားစြာတင္ျပထားသည္။
